Web Sitesi Teslim Standardı: Bir Siteyi Teslim Alırken Ne İstemeli?

Web sitesi projelerinde anlaşmazlıkların çoğu tasarım zevkinden değil, belirsizlikten çıkar. "Hızlı olacak", "SEO uyumlu olacak", "mobil uyumlu olacak" gibi ifadeler teklifte iyi görünür ama ölçülemez. Teslim günü site açılır, tasarım beğenilir, ödeme yapılır; birkaç ay sonra telefonda yavaş açıldığı, formun ekran okuyucuyla doldurulamadığı ya da alan adının ajansın hesabında kaldığı fark edilir.

Bu sayfada, her projemizde sözleşmeye yazdığımız teslim standardını başlık başlık açıklıyoruz. Bizimle çalışmasanız da, hangi ajansla görüşürseniz görüşün bu listeyi teklifle karşılaştırmak için kullanabilirsiniz. Ajans seçimiyle ilgili daha geniş bir kontrol listesi web tasarım ajansı seçerken yazımızda.

Standart neden yazılı olmalı?

Yazılı standardın üç işlevi vardır. Birincisi, teklifleri karşılaştırılabilir kılar: iki ajansın fiyatı farklıysa, farkın kapsamdan mı yoksa kaliteden mi geldiğini ancak teslim edilecek şey yazılıysa görebilirsiniz. İkincisi, teslim gününde neyin kontrol edileceğini belirler; "bitti mi?" sorusu bir histen çıkıp bir listeye dönüşür. Üçüncüsü, sorumluluğu netleştirir: hedef tutmazsa kimin neyi düzelteceği bellidir.

1. Hız: puan değil bütçe

Google, kullanıcı deneyimini ölçen üç temel metrik için eşik değerler yayımlar: en büyük içerikli boyama (LCP) 2,5 saniye ya da altında, etkileşimden sonraki boyamaya kadar geçen süre (INP) 200 milisaniye ya da altında ve kümülatif düzen kayması (CLS) 0,1 ya da altında olmalıdır. Bu eşikler, sayfa ziyaretlerinin 75. yüzdelik dilimi esas alınarak değerlendirilir 1.

Sorun şu ki bu metriklerin gerçek kullanıcı verisi, site yayına girip yeterli ziyaret aldıktan sonra oluşur. Teslim gününde elimizde laboratuvar ölçümü vardır. Lighthouse gibi araçlar 90-100 arasını "iyi" olarak gösterir, ancak Google'ın kendi dokümantasyonu da puanın ölçüm koşullarına göre dalgalanabileceğini açıkça belirtir 2. Bu yüzden teslim standardında tek bir puanı değil, şunları yazıyoruz:

1. Test koşulları: Hangi sayfa şablonları, hangi araçla, mobil emülasyonda ölçülecek.
2. Sayfa ağırlığı bütçesi: Görsel, yazı tipi ve betik için üst sınırlar. Bütçe aşılırsa yeni öğe eklenmeden önce konuşulur.
3. Laboratuvar hedefi: Test koşullarında Core Web Vitals eşiklerinin altında kalmak.
4. Yayın sonrası izleme: Gerçek kullanıcı verisi oluştuğunda eşiklerin kontrolü.

Hız işin bir parçası; aylık takip ve iyileştirme ise ayrı bir uzmanlık. Yayından sonraki performans takibini seogeomedya'nın Core Web Vitals rehberi ayrıntılı anlatıyor.

2. Erişilebilirlik: WCAG 2.2 AA hedefi

Erişilebilirlik, sitenin görme, işitme, motor ya da bilişsel engeli olan kişiler tarafından da kullanılabilmesidir. Uluslararası referans W3C'nin WCAG yönergeleridir; güncel sürüm WCAG 2.2'dir ve A, AA, AAA olmak üzere üç uyum düzeyi tanımlar 3. Hedefimiz AA düzeyidir.

Burada en sık yapılan hata, sayfaya eklenen bir "erişilebilirlik aracı" ya da tek bir otomatik tarama ile işin bittiğini sanmaktır. W3C, hiçbir aracın tek başına bir sitenin erişilebilirlik standartlarını karşılayıp karşılamadığını belirleyemeyeceğini ve bilgili bir insanın değerlendirmesinin gerektiğini açıkça yazar 4. Bu yüzden teslim standardımızda test yöntemi de yazılıdır:

• Her sayfa şablonu için otomatik tarama.
• Menü, form ve ödeme gibi kritik akışların yalnız klavyeyle tamamlanabildiğinin kontrolü.
• En az bir ekran okuyucuyla temel akışların denenmesi.
• Renk kontrastı, odak göstergesi, alt metin ve form etiketlerinin kontrolü.

AB'deki tüketicilere satış yapıyorsanız erişilebilirlik bir tercih olmaktan çıkabilir. Ayrıntılar Avrupa Erişilebilirlik Yasası yazımızda; yöntem ve ölçütler WCAG rehberimizde.

3. SEO altyapısı: taranabilir ve anlaşılır bir zemin

Bir web sitesi stüdyosunun SEO'da vaat edebileceği şey sıralama değil, altyapıdır. Google'ın başlangıç rehberi, arama motorunun sayfaları bulabilmesini ve içeriği anlayabilmesini temel olarak tanımlar: açıklayıcı adresler, anlamlı başlıklar, her sayfa için özgün başlık ve açıklama, görsellerde alt metin 5. Teslim standardında bunları tek tek listeliyoruz:

Yapısal veri, sayfanın içeriğini arama motorlarına açıkça tarif eder; ancak Google, doğru işaretlemenin bile bir zengin sonuç olarak gösterileceği anlamına gelmediğini de belirtir 6. Bu nedenle yapısal veriyi "anlaşılırlık" için ekliyor, belirli bir arama görünümü vaat etmiyoruz.

Mevcut bir siteyi yeniliyorsanız en riskli adım adres değişiklikleridir. Google'ın site taşıma rehberi, mümkünse aynı anda tek bir şeyi değiştirmeyi öneriyor 7. Yenilemenin ne zaman gerektiğini ve nasıl planlanacağını web sitesi yenileme yazımızda anlattık.

4. Yasal yerleşim: metnin yeri ve akışı

Türkiye'de bir web sitesinde KVKK aydınlatma metni, çerez tercihleri ve e-ticaret sitelerinde ön bilgilendirme formu ile mesafeli satış sözleşmesi gibi metinler gerekir. Bu metinlerin içeriği hukuki bir iştir ve işletmenize göre değişir; biz yazmıyoruz.

Bizim teslim ettiğimiz şey, metnin sitedeki yeri ve akışıdır: formlarda aydınlatma metnine bağlantı ve gerekli onay kutuları, zorunlu olmayan çerezler için tercih almadan çalışmayan bir çerez bandı, e-ticarette ödeme adımında sipariş onayından önce sunulan sözleşme onayları. Başlıkların ayrıntısı e-ticaret sitesi yasal zorunluluklar ve KVKK ve çerez bandı yazılarımızda.

5. Güvenlik: teslim günü ve sonrası

Güvenlik tek seferlik bir kontrol değil, bakım gerektiren bir süreçtir; ama teslim günü sağlam bir başlangıç noktası olmalıdır. OWASP'ın 2025 tarihli Top 10 listesinde, eski ya da güvenliği bilinmeyen bileşenleri de kapsayan "yazılım tedarik zinciri hataları" üçüncü sırada yer alıyor 8. Pratikte bu, teslim edilen sitede kullanılmayan eklenti ve bağımlılıkların kaldırılması, kalanların güncel olması demektir.

Teslim standardımızdaki güvenlik maddeleri:

• Tüm sayfalarda HTTPS ve otomatik yenilenen sertifika.
• Güncel çekirdek, eklenti ve bağımlılıklar; kullanılmayanların kaldırılması.
• Formlarda spam koruması.
• Yönetici hesaplarında güçlü parola ve mümkünse iki adımlı doğrulama.
• Yazılı bir yedekleme planı: ne, ne sıklıkla, nereye yedekleniyor ve geri yükleme nasıl yapılıyor.

Yayından sonra neler yapılması gerektiğini web sitesi güvenliği ve web sitesi bakımı yazılarımız anlatıyor.

6. Yönetim: ekibiniz ajansa bağımlı kalmamalı

Bir kurumsal sitenin değeri, güncel tutulabildiği sürece sürer. Teslim standardında içerik panelinin hangi alanlarının ekibiniz tarafından düzenlenebileceğini önceden yazıyoruz: sayfa metinleri, görseller, blog yazıları, ürünler, SSS gibi. Teslimde içerik paneli eğitimi veriyor ve en sık yapılan işlemleri anlatan kısa bir kullanım kılavuzu bırakıyoruz.

Panelin tercihi de bu başlığa girer. Hazır bir CMS mi, headless bir yapı mı, SaaS bir e-ticaret platformu mu kullanılacağı, ekibinizin teknik rahatlığına ve sitenin büyüme planına göre seçilmelidir. Seçeneklerin karşılaştırması WordPress mi özel yazılım mı ve headless CMS nedir yazılarımızda.

7. Devir: her şey sizin adınıza

Teslim standardının en kısa ama en önemli maddesi devirdir. Bir site, ona ait hesaplara erişiminiz yoksa gerçekten sizin değildir. Teslimde şunlar işletmenizin adına olmalıdır:

1. Alan adı: İşletme adına kayıtlı, yenileme bildirimleri sizin adresinize gidiyor.
2. Barındırma: Sizin hesabınızda; faturası size kesiliyor.
3. Kod deposu: Sizin hesabınızda ya da tam erişimle devredilmiş.
4. İçerik paneli: Yönetici hesabı sizde.
5. Analitik ve Search Console: Mülk sahipliği sizde, ajans kullanıcı olarak ekli.
6. Üçüncü taraf hizmetler: Form, e-posta, ödeme ve kargo entegrasyonlarının hesapları sizde.

Alan adının nasıl alınacağı ve kimin adına kayıtlı olması gerektiği alan adı rehberimizde, barındırma seçimi hosting seçimi yazımızda.

Teslim günü kontrol listesi

Yayına almadan önce yapılacak kontrollerin tamamı yayına alma kontrol listesi yazımızda. Teslim standardının özeti ise şu:

Standardın kapsamadığı şeyler

Dürüst bir teslim standardı, neyi vaat etmediğini de söyler. Arama sıralaması, reklam performansı ya da belirli bir dönüşüm oranı bir web sitesi projesinin teslim kalemi olamaz; bunlar içerik, rekabet, bütçe ve zamanla oluşan sonuçlardır. Yayından sonraki sürekli iyileştirme ayrı bir hizmettir: teknik takip ve güncellemeler için bakım ve destek, sitenin kapsamını çıkarmak için site planlayıcı.

Bu standardı her projede, kapsama göre uyarlanmış hâliyle sözleşmeye ekliyoruz. Projenizi konuşmak isterseniz iletişim sayfamızdan görüşme planlayabilirsiniz.