Web Tasarım Ajansı Seçerken Sorulacak Sorular

Bir web sitesi projesinde en pahalı sorunlar genellikle tasarım aşamasında değil, yıllar sonra ajansla yollar ayrıldığında ortaya çıkar: alan adı başkasının adına, barındırma hesabına erişim yok, tema lisansı ajansın hesabında, kodu kimin kullanabileceği belirsiz. Bu yazıdaki sorular, bu tür belirsizlikleri sözleşme imzalanmadan önce gidermek için hazırlandı. Teklifleri karşılaştırırken her ajansa aynı soruları sorun ve cevapları yazılı alın.

Sahiplik: alan adı, barındırma ve hesaplar

Alan adı sitenizin adresi ve e-postanızın temelidir. TRABİS'e göre .tr uzantılı alan adlarına, sahip olmak üzere gerçek veya tüzel kişiler tercih ettikleri kayıt kuruluşu üzerinden başvurur; alan adı sahipleri hizmet aldıkları kayıt kuruluşunu değiştirebilir ve alan adını devredebilir 2. .com gibi genel uzantılarda da ICANN, alan adı tescil eden kişinin kayıt bilgilerini doğru tutmakla ve alan adının kaydı ile kullanımından sorumlu olduğunu belirtiyor 3.

Pratik sonucu basit: alan adı şirketinizin adına, şirketinizin e-posta adresiyle ve şirketinizin erişebildiği bir hesapta kayıtlı olmalı. Aynı ilke barındırma, DNS, analitik, arama konsolu, e-posta servisi ve ödeme altyapısı hesapları için de geçerlidir. Ajans bu hesaplara kendi kullanıcısıyla, sizin verdiğiniz yetkiyle erişmelidir. Alan adı alırken dikkat edilecekler için alan adı nasıl alınır yazısına bakabilirsiniz.

Kod, tasarım ve fikri haklar: genel çerçeve

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK), her biçimde ifade edilen bilgisayar programlarını ve program sonucu doğurması koşuluyla hazırlık tasarımlarını ilim ve edebiyat eseri olarak sayıyor; bir programın arayüzüne temel oluşturan düşünce ve ilkeleri ise eser saymıyor 1. Sözleşme konuşurken bilinmesi gereken birkaç genel hüküm 1:

• Eser sahibi, eseri meydana getirendir (Madde 8).
• Çalışanların eserleri: Aralarındaki sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça, işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar onları çalıştıranlarca kullanılır (Madde 18). Ajansın tasarımcı ve geliştiricileri sizin değil ajansın çalışanıdır.
• Devir ve ruhsat: Mali haklar süre, yer ve içerik bakımından sınırlı veya sınırsız olarak devredilebilir ya da yalnız kullanma yetkisi (ruhsat) verilebilir (Madde 48). Kanun veya sözleşmeden aksi anlaşılmadıkça her ruhsat basit, yani münhasır olmayan ruhsat sayılır (Madde 56).
• Yazılı şekil: Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır (Madde 52).
• Nüsha ile hak ayrıdır: Bir nüsha üzerindeki mülkiyetin devri, aksi kararlaştırılmadıkça fikri hakların devrini içermez (Madde 57). Kaynak kodun size teslim edilmesi, onu değiştirme ve çoğaltma hakkınız olduğu anlamına kendiliğinden gelmez.

Bu çerçeve, sözleşmede hangi hakların (çoğaltma, işleme yani değiştirme, yayma, umuma iletim gibi) size geçtiğinin, münhasır olup olmadığının ve hangi süre ve coğrafyada geçerli olduğunun açıkça yazılması gerektiğini gösteriyor. Tema, eklenti, yazı tipi ve stok görsel gibi üçüncü taraf bileşenler ise ajansın değil kendi lisans sahiplerinin koşullarına tabidir; ajans bunları size devredemez, ancak lisansları sizin adınıza alabilir.

Sorulacak 15 soru

1. Alan adı kimin adına ve hangi kayıt kuruluşunda kayıtlı olacak? 2 3
2. Barındırma, DNS ve e-posta hesapları kimin adına açılacak, faturası kime kesilecek?
3. Hazır tema mı kullanacaksınız, özel tasarım mı yapacaksınız? Neden?
4. Tema, eklenti, yazı tipi ve görsel lisansları kimin adına alınacak, yenileme bedelleri kimde olacak?
5. Kaynak kod, tasarım dosyaları ve içerik dışa aktarımları teslimde bize verilecek mi?
6. Sözleşmede hangi fikri haklar, hangi kapsamda ve münhasır olarak mı bize geçiyor? 1
7. Metin, görsel ve çeviri gibi içerikleri kim hazırlayacak; içerik takvimi kimin sorumluluğunda?
8. İçeriği geliştiriciye ihtiyaç duymadan kendimiz güncelleyebilecek miyiz? Hangi alanlar düzenlenebilir olacak?
9. Erişilebilirlik hedefi yazılı mı (örneğin WCAG 2.2 AA) ve nasıl test edilecek? 4
10. Hız hedefi yazılı mı, hangi ölçütlerle ve hangi sayfalarda ölçülecek? 5
11. Teslimde hangi SEO altyapısı kurulmuş olacak: başlık yapısı, sayfa başlıkları ve açıklamaları, site haritası, eski URL'lerden yönlendirmeler? 6
12. KVKK aydınlatma metni, çerez yönetimi ve e-ticaret için yasal sayfaların yeri ve akışı kurulacak mı? Metinleri kim hazırlayacak?
13. Ekibimize panel kullanımı için eğitim verilecek mi, kullanım dokümanı olacak mı?
14. Bakım kapsamı ne: çekirdek, eklenti ve PHP sürüm güncellemeleri, yedekleme, güvenlik izleme, yanıt süresi? 7
15. Sözleşme bittiğinde ya da başka bir ekiple çalışmak istediğimizde siteyi nasıl devralırız?

İyi cevap ve uyarı işareti

Erişilebilirlik, hız ve SEO: hedefi ölçülebilir yazın

"Hızlı ve erişilebilir bir site" bir hedef değil, bir dilektir. Hedef, doğrulanabilir bir standarda bağlandığında anlam kazanır.

• Erişilebilirlik: WCAG 2.2'de A, AA ve AAA olmak üzere üç uygunluk düzeyi var; W3C, bazı içerikler için mümkün olmadığından AAA'nın tüm site için genel politika olarak şart koşulmasını önermiyor 4. Pratik hedef AA'dır. Ayrıntılar web erişilebilirliği ve WCAG yazısında.
• Hız: web.dev, iyi bir kullanıcı deneyimi için LCP'nin 2,5 saniye, INP'nin 200 milisaniye, CLS'nin 0,1 veya altında olmasını ve bunun sayfa yüklemelerinin 75. yüzdelik diliminde, mobil ve masaüstü ayrı ölçülmesini öneriyor 5. Bu ölçütlerin ayrıntısı arama tarafını ilgilendirdiği için seogeomedya'nın Core Web Vitals yazısında ele alınıyor.
• SEO altyapısı: Google'ın kendi rehberi, hiç kimsenin Google'da birinci sıra için güvence veremeyeceğini yazıyor; aynı rehber bir SEO uzmanıyla çalışmak için iyi zamanın site yenilemesi düşünülürken ya da yeni site planlanırken olduğunu belirtiyor 6. Web ajansından beklenecek olan sıralama vaadi değil, aranabilir ve taranabilir bir teknik altyapıdır.

Teslim kriterlerinin nasıl yazılabileceğine bir örnek olarak teslim standardı sayfamıza bakabilirsiniz.

Teslim, eğitim ve bakım

Teslim günü yalnız sitenin yayına alınması değildir. Teslim paketinde şunların bulunduğunu kontrol edin: tüm hesaplarda şirketinize ait yönetici erişimi, güncel bir yedek, kaynak kod ve tasarım dosyaları (sözleşmede öyle kararlaştırıldıysa), kullanılan eklenti ve lisansların listesi, panel kullanım dokümanı ve kısa bir eğitim.

Bakım ayrı bir hizmettir ve kapsamı yazılı olmalıdır. Örneğin PHP'nin resmi takvimine göre her sürüm belirli bir tarihten sonra güvenlik düzeltmesi almıyor; Ekim 2026 itibarıyla 8.2'nin güvenlik desteği 31 Aralık 2026'da bitiyor 7. Bakım sözleşmesi bu tür sürüm yükseltmelerinin kimin sorumluluğunda olduğunu, yedekleme sıklığını, güvenlik güncellemelerinin ne kadar sürede yapılacağını ve acil durumda yanıt süresini tanımlamalıdır. Ayrıntılar için web sitesi bakımı yazısına bakabilirsiniz.

Kurumsal bir site için bu soruların nasıl karşılandığını kurumsal web sitesi hizmet sayfasında, çalışma adımlarını süreç sayfasında görebilirsiniz.